Ontstaansgeschiedenis

Duivenautoriteit/keurmeester Dick Hamer voor zijn boekenkast meespeurend naar informatie over het ontstaan van de Oosterse roller.

Het ontstaan van de Oosterse roller is moeilijk te achterhalen. Veel  kon ik er op internet niet over vinden. Daarom maar eens naar Dick Hamer in Zutphen gegaan om daar in zijn oude boeken te snuffelen. Heerlijk om te doen en Dicky speurde gezellig mee. Dick heeft een prachtige verzameling met belangrijke werken van onder andere C.A.M. Spruyt, J. Schütte, E. Schachtzabel, R. Fulton,  L. Wright, F. Sulbout en vele anderen. De informatie die we vonden, bracht ons niet verder dan het jaartal 1870. De  eerste Oosterse rollers of duiven die daar voor door moesten gaan, kwamen zo omstreeks die tijd Europa binnen.

Toch is dit natuurlijk niet het jaar waarop dit ras is ontstaan. Spruyt suggereert terecht dat er vanaf 1600 en misschien ook al wel daarvoor vele duivenrassen door onze zeevaarders vanuit het verre Oosten naar hier gebracht werden en waarom zouden daar geen rollers bij gezeten hebben.  

Oude tekening van Oosterse rollers.
Bron : Fulton's book of pigeons, 1876.

Het duiven houden op zich is ook niet alleen van deze tijd. In oudere culturen, vooral in de oosterse landen hield men al duiven. In Mesopotamië (het huidige Irak) zijn al beeldjes van duiven gevonden van 4500 jaar voor Chr. In Egypte zijn afbeeldingen van duiven gevonden  die dateren van 3000 jaar voor Chr. Hier werden net zoals in Turkije, Perzië (het huidige Iran) en India duiven voor het plezier en het nut gehouden. Voor het overbrengen van berichten en voor de mest. Duiventorens werden gebouwd zodat men de mest makkelijk kon verzamelen. De jonge duiven werden gebruikt voor de consumptie. De oude Grieken en de Romeinen zetten deze culturen weer voort.

Bron : Gustav Prütz, "Illustrierte Taubenbuch",
1884.

Aan het eind van de middeleeuwen bloeide in West-Europa het duiven houden op. Onze zeevaarders van de VOC brachten allerlei duivenrassen mee en Amsterdam werd zo belangrijk voor de verspreiding van deze duiven over Europa waaronder uiteraard Duitsland, Engeland en Frankrijk. Bij landgoederen en kastelen verschenen de duiventorens. Het bezit van duiven werd toen gekoppeld aan het “Heerlijck recht”. Alleen de adel en geestelijkheid mochten duiven houden. De gewone burger dus niet.

De eerste Oosterse rollers echter kwamen volgens de geraadpleegde literatuur vanuit Smyrna (het huidige Izmir in Turkije) via het Noord-Italiaanse Triëst en de donaulanden naar West-Europa. Via Hamburg in Duitsland bereikten voor zover bekend de eerste rollers Nederland. Spruyt spreekt eerst over 4 variëteiten. Dit waren de Perzische, de Smyrnasche, de Cesarische en de Turks-Aziatische. Voor de hedendaagse Oosterse roller zijn de eerste twee variëteiten van belang geweest en dan vooral de Smyrnasche. 

  • Perzische roller.
    Bron : volgt
    Klik even op de foto voor een betere versie.

  • Silezische roller.
    Bron : volgt
    Klik even op de foto voor een betere versie.

  • Oosterse roller met voet- bevedering.
    Bron : volgt
    Klik even op de foto voor een betere versie.

Spruyt stelt verder dat in het begin uiteraard de goede vogels West-Europa bereikten, maar naarmate de vraag groter werd, kwamen er ook veel dieren van mindere kwaliteit. De belangstelling voor het nieuwe ras nam snel af. Alleen de fokkers die de kwaliteiten van het ras konden onderscheiden, gaven  echter niet op. De belangrijkste volhouders vond men in Duitsland en dit land ontwikkelde zich uiteindelijk tot de bakermat van de Oosterse roller-fokkerij. Hier werd veel gekweekt en streng geselecteerd. Ook werd er een standaard vastgesteld zonder dat de zeer kenmerkende vliegeigenschappen verloren gingen.            

Toch moest in Duitsland in 1964 de Deutcher Flugroller Club opgericht (DFC) worden omdat het vliegen van de OR met de daarbij behorende vliegfiguren op de achtergrond dreigde te geraken. België volgde met de oprichting van de BRK in 1976 en Nederland met de VCN in 1982 en de VDS in 1993. Inmiddels maken de eerste drie verenigingen zich sterk om meerdere roller-rassen aan het vliegen en rollen te houden en de VDS richt zich op alle vrij uitvliegende duivenrassen. In Nederland werd in 1968 de GORF opgericht om de Oosterse roller zo mooi mogelijk te kweken en om daarmee te showen.

Tekening met twee Oosterse rollers van Johan Lentink.
Bron : Onze duivenrassen in woord en beeld, C.A.M. Spruyt, 1954.